ସୋମବାର, 16 ନଭେମ୍ବର 2026
ବୁଝନ୍ତୁ

ଭାରତର ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ କିପରି ହୁଏ, ଏବଂ 2026 କାହିଁକି ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଷ ଥିଲା

“LPAର 87%”ର ଅର୍ଥ କ’ଣ? IMD ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ କିପରି କରେ, ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ 2026 ଋତୁ କିପରି ରହିଲା, ସହଜ ଭାଷାରେ।

ଭାରତର ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ କିପରି ହୁଏ, ଏବଂ 2026 କାହିଁକି ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଷ ଥିଲା
ଏହି ଲେଖା ଏହି ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ:Englishहिंदी

ମୁଖ୍ୟ କଥା

  • 2026 ମୌସୁମୀ ସାଧାରଣର 87% ବର୍ଷାରେ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) “ନିଅଣ୍ଟ” (deficient) ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖେ।
  • IMD ପ୍ରତି ମୌସୁମୀକୁ ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର 87 ସେଣ୍ଟିମିଟରର “ଲଙ୍ଗ୍ ପିରିଅଡ୍ ଆଭରେଜ୍” ସହ ମାପେ।
  • ଚଳିତ ବର୍ଷ IMD ଏପ୍ରିଲ ଓ ମେ’ରେ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଦେଇଥିଲା। ଉଭୟ ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍ ଋତୁ ବୋଲି ଠିକ୍ ସୂଚାଇଥିଲା।

ପ୍ରତି ଏପ୍ରିଲରେ ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଘୋଷଣା କରେ ଓ ତା’ପରେ ଶିରୋନାମା ଆସେ: “ସାଧାରଣ ମୌସୁମୀ”, “ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍”, “LPAର 106%”। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ, ପୂର୍ବାନୁମାନ କିପରି ହୁଏ, ଏବଂ 2026 ପ୍ରକୃତରେ କିପରି ରହିଲା? ସହଜ ଭାଷାରେ ବୁଝନ୍ତୁ।

ମୌସୁମୀ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାହିଁକି

ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ଭାରତର ବାର୍ଷିକ ବର୍ଷାର ପ୍ରାୟ ତିନି-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଆଣେ। ଏହା ଜଳଭଣ୍ଡାର ଭରେ, ଭୂତଳ ଜଳ ବଢ଼ାଏ ଏବଂ ଧାନ, ଡାଲି ଓ କପା ଭଳି ଖରିଫ ଫସଲର ବଡ଼ ଅଂଶକୁ ପାଣି ଦିଏ। ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ମାନେ କମ୍ ଅମଳ, ମହଙ୍ଗା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଅଭାବ ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ସୁଧ ହାର ସ୍ଥିର କରିବା ବେଳେ RBI ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ନଜର ରଖେ।

“ଲଙ୍ଗ୍ ପିରିଅଡ୍ ଆଭରେଜ୍” (LPA) କ’ଣ?

IMD ପ୍ରତି ବର୍ଷର ବର୍ଷାକୁ ଅନେକ ପୂର୍ବ ବର୍ଷର ହାରାହାରି ବର୍ଷା ସହ ତୁଳନା କରେ, ଯାହାକୁ ଲଙ୍ଗ୍ ପିରିଅଡ୍ ଆଭରେଜ୍ କୁହାଯାଏ। ସାରା ଦେଶ ପାଇଁ ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର LPA ପ୍ରାୟ 87 ସେଣ୍ଟିମିଟର, ଯାହା 1971ରୁ 2020 ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପୂର୍ବାନୁମାନ ଓ ଫଳାଫଳ ଏହି ହାରାହାରିର ପ୍ରତିଶତରେ କୁହାଯାଏ।

ଶ୍ରେଣୀLPAର %ରେ ବର୍ଷା
ନିଅଣ୍ଟ (Deficient)90%ରୁ କମ୍
ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍90%ରୁ 95%
ସାଧାରଣ96%ରୁ 104%
ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ105%ରୁ 110%
ଅତ୍ୟଧିକ (Excess)110%ରୁ ଅଧିକ

IMD ପୂର୍ବାନୁମାନ କିପରି କରେ

IMD ନିଜ ମୁଖ୍ୟ ଋତୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଦୁଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜାରି କରେ:

  • ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଏପ୍ରିଲ ମଝିରେ: ସାରା ଦେଶ ପାଇଁ ପୂର୍ବାନୁମାନ, ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଓ ଜଳବାୟୁ ମଡେଲ୍ ଦ୍ୱାରା।
  • ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ମେ’ ଶେଷରେ: ଅଧିକ ବିବରଣୀ ସହ ଅପଡେଟ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଜୁନ୍ ମାସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ ମୌସୁମୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ବିଶ୍ୱ ସଙ୍କେତ ଦେଖେ। ସବୁଠୁ ଜଣାଶୁଣା ହେଲା ଏଲ୍ ନିନୋ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଗରମ ହେବା, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ମୌସୁମୀକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ, ଓ ଏହାର ବିପରୀତ ଲା ନିନା। ଆଉ ଏକ ହେଲା ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓସିଆନ୍ ଡାଇପୋଲ୍, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ମହାସାଗରର ପଶ୍ଚିମ ଓ ପୂର୍ବ ଭାଗର ସମୁଦ୍ର ତାପମାତ୍ରାର ପାର୍ଥକ୍ୟ। ଶୀତ ଓ ବସନ୍ତରେ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ବରଫ ଆସ୍ତରଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।

ପୂର୍ବାନୁମାନରେ ସାଧାରଣତଃ ±4ରୁ 5 ପ୍ରତିଶତ ପଏଣ୍ଟ ଭୁଲର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ, ଏବଂ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଣୀର ସମ୍ଭାବନା କୁହାଯାଏ।

2026 କିପରି ରହିଲା

2026ରେ IMDର ଏପ୍ରିଲ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଋତୁକାଳୀନ ବର୍ଷା LPAର 92% କହିଥିଲା, ଏବଂ ମେ’ ଅପଡେଟ୍ ଏହାକୁ କମାଇ 90% (ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍) କଲା, ସହିତ ନିଅଣ୍ଟ ଋତୁର ଅଧିକ ସମ୍ଭାବନା କହିଲା।

ଋତୁ 30 ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ସାରା ଭାରତରେ 759.4 ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା, ଅର୍ଥାତ୍ LPAର 87%ରେ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା 2026କୁ ନିଅଣ୍ଟ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖେ। ମୌସୁମୀ 4 ଜୁନ୍‌ରେ କେରଳ ପହଞ୍ଚିଲା, ସାଧାରଣ ତାରିଖଠାରୁ ତିନି ଦିନ ବିଳମ୍ବରେ।

ଅଞ୍ଚଳ2026 ବର୍ଷା (LPAର %)
ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ94%
ମଧ୍ୟ ଭାରତ97%
ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ74%
ଦକ୍ଷିଣ ଉପଦ୍ୱୀପ76%

ଭାରତର 36ଟି ପାଣିପାଗ ଉପବିଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ 17ଟିରେ, ଯାହା ଦେଶର ପ୍ରାୟ 42% ଅଞ୍ଚଳ, ବର୍ଷା ନିଅଣ୍ଟ ରହିଲା। ସବୁଠୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପୂର୍ବ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ଓଡ଼ିଶା IMDର ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପଡ଼େ, ଯେଉଁଠି ବର୍ଷା ସାଧାରଣର ମାତ୍ର 74% ଥିଲା।

ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ

  • ଖାଦ୍ୟ ଦର: ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଷା କିଛି ଫସଲର ଅମଳ କମାଇପାରେ, ଯାହା ପରିବା, ଡାଲି ଓ ଶସ୍ୟର ଦର ବଢ଼ାଇପାରେ। ଅକ୍ଟୋବର 2026ରେ RBIର ସୁଧ ହାର ବଢ଼ାଇବାର କାରଣ ମଧ୍ୟରୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦର ଗୋଟିଏ ଥିଲା।
  • ପାଣି: କମ୍ ବର୍ଷା ହୋଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଖରା ଦିନ ଯାଏଁ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ସ୍ତର କମ୍ ରହିପାରେ। ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣି ସଞ୍ଚୟ ପରାମର୍ଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
  • କୃଷକ: ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମରୁଡ଼ି ପ୍ରଭାବିତ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ରିଲିଫ୍ ଘୋଷଣା କରିପାରନ୍ତି। ନିଜ ରାଜ୍ୟର କୃଷି ବିଭାଗ ୱେବସାଇଟ୍ ଦେଖନ୍ତୁ।

ପାଣିପାଗ ଉପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ

  1. ନିଜ ଜିଲ୍ଲାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଓ ଚେତାବନୀ ପାଇଁ IMDର ଅଫିସିଆଲ୍ Mausam ଆପ୍ କିମ୍ବା mausam.imd.gov.in ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
  2. ସାପ୍ତାହିକ ବର୍ଷା ମାନଚିତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସାଧାରଣ ତୁଳନାରେ କିପରି ଅଛି।
  3. ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଲାଲ୍ ଓ କମଳା ସତର୍କତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଉତ୍ସ

ଏହି ଲେଖା ସାଧାରଣ ସୂଚନା ପାଇଁ। ଏହାକୁ AIର ସାହାଯ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଆମ ସମ୍ପାଦକ ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି। କିଛି ଭୁଲ୍ ଦେଖିଲେ? ଆମକୁ ଜଣାନ୍ତୁ।